| (同じ利用者による、間の6版が非表示) | |||
| 10行目: | 10行目: | ||
== 直線のベクトル方程式 == | == 直線のベクトル方程式 == | ||
==== | ==== 定点を通り、ある直線に平行な直線のベクトル方程式 ==== | ||
定点を通りある直線に平行な直線のベクトル方程式 | 定点を通りある直線に平行な直線のベクトル方程式 | ||
| 50行目: | 50行目: | ||
<math>m (x - x_1 ) - l (y - y_1) = 0</math> | <math>m (x - x_1 ) - l (y - y_1) = 0</math> | ||
<br> | <br> | ||
==== 異なる2点を通る直線のベクトル方程式(共線条件) ==== | ==== 異なる2点を通る直線のベクトル方程式(共線条件) ==== | ||
異なる2点を通る直線のベクトル方程式(共線条件)の定義 | 異なる2点を通る直線のベクトル方程式(共線条件)の定義 | ||
| 95行目: | 96行目: | ||
上記の連立方程式からtを消去すると、直線の式 <math>y = 2x - 3</math> が成り立つことがわかる。<br> | 上記の連立方程式からtを消去すると、直線の式 <math>y = 2x - 3</math> が成り立つことがわかる。<br> | ||
<br> | <br> | ||
==== | ==== 定点を通り、あるベクトルに垂直な直線のベクトル方程式 ==== | ||
定点を通り,ある直線に垂直な直線のベクトル方程式の定義 | 定点を通り,ある直線に垂直な直線のベクトル方程式の定義 | ||
| 268行目: | 269行目: | ||
<math>\therefore (\vec{p} - \vec{a}) \cdot (\vec{p} - \vec{b}) = 0</math><br> | <math>\therefore (\vec{p} - \vec{a}) \cdot (\vec{p} - \vec{b}) = 0</math><br> | ||
<br> | <br> | ||
* 点A(2, 5)と点B(4, 1)を直径の両端とする円 | * 例1. 円の中心がC(3. 2)で、点R(1, 1)を通る円 | ||
*: 円周上の点Rから円の中心Cを通る直線PRがあり、その円周上の点をP(x, y)とする時、 | |||
<math>\overrightarrow{ | *: <math>| \overrightarrow{CP} | = | \overrightarrow{CR} |</math> | ||
<math>(\overrightarrow{ | *: <math>| \overrightarrow{OP} - \overrightarrow{OC} | = | \overrightarrow{OR} - \overrightarrow{OC} |</math> | ||
*: <br> | |||
*: <math>\overrightarrow{OP} = (x, y), \, \overrightarrow{OC} = (3 , 2), \, \overrightarrow{OR} = (1, 1)</math> より、 | |||
*: <math>| (x - 3, y - 2) | = | (-2, -1) |</math> | |||
*: <math>\sqrt{(x - 3)^2 + (y - 2)^2} = \sqrt{5}</math> | |||
*: <math>(x - 3)^2 + (y - 2)^2 = 5</math> | |||
*: <br> | |||
*: したがって、<math>(x - 3)^2 + (y - 2)^2 = 5</math> となる。 | |||
*: <br> | |||
* 例2. 点A(2, 5)と点B(4, 1)を直径の両端とする円 | |||
*: 円周上の点Rから円の中心Cを通る直線PRがあり、その円周上の点をP(x, y)とする時、 | |||
*: <math>\overrightarrow{AP} \cdot \overrightarrow{BP} = 0 \qquad \because \overrightarrow{AP} \bot \overrightarrow{BP}</math> | |||
*: <math>(\overrightarrow{OP} - \overrightarrow{OA}) \cdot (\overrightarrow{OP} - \overrightarrow{OB}) = 0</math> | |||
*: <br> | |||
*: <math>\overrightarrow{OP} = (x, y), \, \overrightarrow{OA} = (2 , 5), \, \overrightarrow{OB} = (4, 1)</math> より、 | |||
*: <math>(x - 2, y - 5) \cdot (x - 4, y - 1) = 0</math> | |||
*: <math>x^2 - 6x + y^2 - 6y + 13 = 0</math> | |||
*: <math>(x - 3)^2 - 9 + (y - 3)^2 - 9 = -13</math> | |||
*: <math>(x - 3)^2 + (y - 3)^2 = 5</math> | |||
*: <br> | |||
*: したがって、<math>(x - 3)^2 + (y - 3)^2 = 5</math> となる。 | |||
<br> | |||
==== 円の接線のベクトル方程式 ==== | |||
下図(1)のように、円の中心点 <math>C(\vec{c})</math>、円周上の接点を <math>P_0(\vec{p_0})</math> とする時、接線上の点 <math>P(\vec{p})</math> の位置ベクトルは、次式となる。<br> | |||
[[ファイル:Vector Equation 11.jpg|フレームなし|中央]] | |||
<br> | |||
<math>\overrightarrow{P_0 P} \cdot \overrightarrow{CP_0} = 0</math><br> | |||
<math>( \overrightarrow{p} - \overrightarrow{p_0} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) = 0</math><br> | |||
<br> | |||
また、下図(2)より、<math>| \overrightarrow{CP} | \cos{\theta} = | \overrightarrow{CP_0} |</math><br> | |||
<br> | |||
両辺に、<math>| \overrightarrow{CP_0} |</math> を乗算すると、<br> | |||
<math>| \overrightarrow{CP} | | \overrightarrow{CP_0} | \cos{\theta} = | \overrightarrow{CP_0} |^2</math><br> | |||
<math>\overrightarrow{CP} \cdot \overrightarrow{CP_0} = r^2</math><br> | |||
<br> | |||
したがって、<math>( \overrightarrow{p} - \overrightarrow{c} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) = r^2 \qquad (1)</math> となる。<br> | |||
<br> | |||
(1)式は、次のようにしても求めることができる。<br> | |||
<math>( \overrightarrow{p} - \overrightarrow{p_0} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) = 0</math><br> | |||
<math>( \overrightarrow{p} - \overrightarrow{c} + \overrightarrow{c} - \overrightarrow{p_0} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) = 0</math><br> | |||
これを展開する。<br> | |||
<math> | |||
\begin{align} | |||
(\overrightarrow{p} - \overrightarrow{c} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) &= ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) \\ | |||
&= | \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} |^2 \\ | |||
&= r^2 | |||
\end{align} | |||
</math><br> | |||
<br> | |||
点Pの位置ベクトルを <math>P(\vec{p}) = (x, y)</math>、円の中心Cの位置ベクトル <math>C(\vec{c}) = (a, b)</math>、接点P<sub>0</sub>の位置ベクトル <math>P_0(\vec{p_0}) = (x_0, y_0)</math> とする。<br> | |||
<math>( \overrightarrow{p} - \overrightarrow{c} ) \cdot ( \overrightarrow{p_0} - \overrightarrow{c} ) =r^2</math><br> | |||
<math>(x - a, y - b) \cdot (x_0 - a, y_0 - b) = r^2</math><br> | |||
<math>(x_0 - a)(x - a) + (y_0 - b)(y - b) = r^2</math><br> | |||
<br> | <br> | ||
これは、円の接線の方程式を表していることが分かる。<br> | |||
<br> | <br> | ||
* 例. 円の中心 <math>C(1, 1)</math>、半径 <math>\sqrt{2}</math> の円に、<math>P(2, 2)</math> で接する接線の方程式をベクトルを用いて求めよ。 | |||
*: <math>\overrightarrow{OC} = (1, 1), \, \overrightarrow{OA} = (2, 2), \, \overrightarrow{OP} = (x, y)</math> とする。 | |||
*: <math>\overrightarrow{AP} \cdot \overrightarrow{AC} = 0 \quad \Longrightarrow \quad (\vec{p} - \vec{a}) \cdot (\vec{c} - \vec{a}) = 0</math> より、 | |||
*: <math>(x - 2, y - 2) \cdot (1, 1) = x - 2 + y - 2 = x - y - 4 = 0</math> | |||
*: <math>\therefore y = -x + 4</math> | |||
<br><br> | <br><br> | ||
__FORCETOC__ | __FORCETOC__ | ||
[[カテゴリ:解析学]] | [[カテゴリ:解析学]] | ||